تحلیل بازار

زمان خرید آهن؛ یکجا یا مرحله‌ای؟

زمان خرید آهن را برنامهٔ اجرا، نقدینگی و جای دپو تعیین می‌کند. خرید یکجا قیمت را ثابت می‌کند و مرحله‌ای سرمایه را آزاد نگه می‌دارد؛ روش سنجیدن هر دو.

انتشار:
به‌روزرسانی:
زمان مطالعه
۵ دقیقه مطالعه
زمان خرید آهن؛ یکجا یا مرحله‌ای؟
فهرست مطالب
  1. خرید یکجا و مرحله‌ای در عمل چه فرقی دارند؟
  2. آیا می‌شود بهترین زمان خرید آهن را پیش‌بینی کرد؟
  3. ریسک قیمت خرید آهن را چطور حساب کنیم؟
  4. انتخاب روش خرید بر اساس نوع پروژه
  5. چیدن برنامهٔ خرید مرحله‌ای از فهرست مقادیر
  6. چک‌لیست پیش از سفارش مرحله‌ای
  7. جمع‌بندی

زمان خرید آهن را پیش‌بینی قیمت تعیین نمی‌کند؛ برنامهٔ اجرا، نقدینگی و جای دپوی کارگاه تعیین می‌کند. خرید یکجا قیمت کل بار را ثابت می‌کند و سرمایه را زودتر درگیر می‌کند؛ خرید مرحله‌ای برعکس است. برای سنجش ریسک: هر ۱٪ تغییر قیمت روی ۱۰۰ تن آهن نخریده، برابر بهای ۱ تن است.

در ادامه دو روش را کنار هم می‌گذاریم، ریسک هر کدام را به عدد تبدیل می‌کنیم و نشان می‌دهیم برنامهٔ خرید مرحله‌ای را چطور از فهرست مقادیر پروژه درآورید.

خرید یکجا و مرحله‌ای در عمل چه فرقی دارند؟

تفاوت این دو روش فقط در قیمت نیست. هر کدام یک ریسک را کم می‌کند و ریسک دیگری را جای آن می‌گذارد.

موضوعخرید یکجاخرید مرحله‌ای
قیمتبرای همهٔ بار از روز خرید روشن استبرای هر مرحله در زمان خرید همان مرحله روشن می‌شود
سرمایهزودتر و یکجا درگیر می‌شودبه‌تدریج و همگام با پیشرفت کار درگیر می‌شود
جای دپوبرای کل بار لازم استبرای بار همان مرحله کافی است
ماندن بار در کارگاهطولانی‌تر؛ مراقبت در برابر زنگ‌زدگی مهم‌تر می‌شودکوتاه‌تر
تغییر نقشهبار اضافی یا نامناسب ممکن است روی دست بماندمرحله‌های بعد را می‌توان با نقشهٔ جدید سفارش داد
تأمینیک بار سفارش و تحویلبرای هر مرحله باید موجودی و تحویل دوباره هماهنگ شود

آیا می‌شود بهترین زمان خرید آهن را پیش‌بینی کرد؟

ما قیمت آینده را پیش‌بینی نمی‌کنیم و برنامهٔ خرید را هم نباید روی حدس چیزی بنا کرد. قیمت میلگرد حاصل چند عامل هم‌زمان است که در عوامل مؤثر بر قیمت میلگرد توضیح داده‌ایم، و هیچ‌کدام از آن‌ها تاریخ مشخصی برای خرید به شما نمی‌دهد.

پرسش کاربردی‌تر این است: اگر قیمت در هر جهتی تغییر کند، پروژه تا چه اندازه می‌تواند آن را تحمل کند؟ پاسخ این پرسش از اعداد خود پروژه درمی‌آید و به حدس دربارهٔ بازار نیاز ندارد. وقتی این حد روشن باشد، تصمیم خرید هم به‌جای نگرانی روی حساب‌وکتاب بنا می‌شود.

ریسک قیمت خرید آهن را چطور حساب کنیم؟

ریسک قیمت فقط روی مقداری است که هنوز نخریده‌اید. برای سنجیدن آن یک درصد فرضی انتخاب کنید و این ضرب ساده را انجام دهید:

اثر تغییر قیمت (بر حسب بهای یک تن) = مقدار نخریده (تن) × درصد تغییر ÷ ۱۰۰

مقدار نخریدهاثر ۱٪ تغییر قیمتاثر ۵٪ تغییر قیمت
۱۰ تنبهای ۰٫۱ تنبهای ۰٫۵ تن
۵۰ تنبهای ۰٫۵ تنبهای ۲٫۵ تن
۱۰۰ تنبهای ۱ تنبهای ۵ تن

این درصدها مثال محاسبه‌اند، نه پیش‌بینی بازار. این جدول دو طرف دارد: اگر قیمت بالا برود، این مقدار به هزینهٔ شما اضافه می‌شود و اگر پایین بیاید، از آن کم می‌شود. حالا طرف دیگر ترازو را بگذارید: سرمایه‌ای که با خرید یکجا درگیر می‌شود چه کار دیگری در پروژه می‌توانست بکند؟ جای دپو و مراقبت از بار چقدر هزینه دارد؟ اگر این هزینه‌ها از اثری که برای پروژه تحمل‌ناپذیر می‌دانید کمتر است، خرید یکجا منطقی‌تر است؛ وگرنه روش مرحله‌ای.

انتخاب روش خرید بر اساس نوع پروژه

خرید یکجا معمولاً وقتی معنا دارد که:

  • بیشتر بار در بازهٔ کوتاهی مصرف می‌شود؛
  • نقشه نهایی است و احتمال تغییر فهرست مقادیر کم است؛
  • قیمت قرارداد پروژه ثابت است و بودجهٔ آهن باید از همان ابتدا قطعی شود؛
  • کارگاه جای دپوی امن دارد.

خرید مرحله‌ای معمولاً وقتی معنا دارد که:

  • اجرا چند ماه طول می‌کشد و مصرف آهن در مرحله‌های جدا از هم است؛
  • پول پروژه هم مرحله‌به‌مرحله می‌رسد؛
  • کارگاه تنگ است و جای دپو ندارد؛
  • بخشی از نقشه هنوز قطعی نشده است.

بسیاری از پروژه‌ها میان این دو قرار می‌گیرند. می‌توانید بار مرحله‌ای را که در حال شروع است یکجا بخرید و بقیه را مرحله‌به‌مرحله تأمین کنید، یا سایزهایی را که مصرفشان قطعی است زودتر بگیرید.

چیدن برنامهٔ خرید مرحله‌ای از فهرست مقادیر

برنامهٔ خوب از فهرست مقادیر شروع می‌شود، نه از قیمت.

  1. مقدار هر مرحله را جدا کنید. وزن هر سایز را برای فونداسیون، ستون‌ها و هر سقف از نقشه دربیاورید. روش محاسبه در راهنمای خرید میلگرد آمده است.
  2. تاریخ نیاز را کنار هر مرحله بنویسید. تاریخ شروع کار، زمان تحویل و کمی حاشیهٔ اطمینان را در نظر بگیرید تا اجرا منتظر بار نماند.
  3. وزن را به تعداد شاخه تبدیل کنید. این کار نشان می‌دهد بار هر مرحله چقدر جا می‌گیرد و کارگاه چه چیزی را باید جابه‌جا کند.
کالاوزن شاخهٔ ۱۲ متری (کیلوگرم)تعداد شاخه در هر تن (تقریبی)
میلگرد ۱۲۱۰٫۶۵۹۴
میلگرد ۱۶۱۸٫۹۴۵۳
میلگرد ۲۰۲۹٫۵۹۳۴
میلگرد ۲۵۴۶٫۲۴۲۲
تیرآهن IPE 200۲۶۸٫۸۴
تیرآهن IPE 240۳۶۸٫۴۳

وزن‌ها اسمی و از کاتالوگ ما هستند؛ تعداد شاخه گرد شده است. مثلاً ۵ تن میلگرد قطر ۱۶ حدود ۲۶۴ شاخه می‌شود. میلگرد آجدار A3 و تیرآهن IPE هر دو به‌صورت کیلویی، تنی و شاخه‌ای قابل سفارش‌اند و فهرست کامل سایزها در دستهٔ میلگرد آمده است.

بار هر مرحله را طوری تنظیم کنید که پیش از رسیدن مرحلهٔ بعد مصرف شود. نکته‌های دپو را در نگهداری آهن‌آلات در کارگاه نوشته‌ایم.

چک‌لیست پیش از سفارش مرحله‌ای

خرید مرحله‌ای وقتی درست کار می‌کند که هر مرحله با مرحلهٔ قبل قابل مقایسه باشد. پیش از پرداخت این موارد را از فروشنده بپرسید و در پیش‌فاکتور ببینید:

  • مشخصات کالا: سایز، گرید، استاندارد، کارخانه و محل تحویل. قیمت‌ها فقط وقتی مقایسه‌پذیرند که همهٔ این‌ها یکی باشد؛
  • مهلت اعتبار پیش‌فاکتور: قیمت تا چه تاریخی معتبر است؟
  • تکلیف مرحله‌های بعد: قیمت آن‌ها با قیمت روز تعیین می‌شود یا شرط دیگری دارد؟
  • واحد فروش و ملاک وزن: فروش بر اساس کیلوگرم، تن یا شاخه است و وزن واقعی ملاک است یا اسمی؟
  • ارزش افزوده و هزینهٔ حمل: این دو در قیمت آمده‌اند یا جدا حساب می‌شوند؟
  • مدارک هر محموله: برای هر بار، مدارک کیفیت را جدا بگیرید. روش خواندن آن‌ها در راهنمای گواهی آنالیز آمده است.

جمع‌بندی

برای انتخاب میان خرید یکجا و مرحله‌ای به پیش‌بینی بازار نیاز ندارید. مقدار نخریده و اثر تغییر قیمت روی آن را حساب کنید، آن را با هزینهٔ سرمایه و دپو بسنجید و خرید را با برنامهٔ اجرا هماهنگ کنید. اگر فهرست مقادیر پروژه را دارید، آن را برای بررسی و دریافت پیش‌فاکتور برای ما بفرستید.

پرسش‌های متداول

بهترین زمان خرید آهن چه زمانی است؟

تحریریهٔ آهن آسا قیمت آینده را پیش‌بینی نمی‌کند. زمان مناسب خرید از برنامهٔ اجرای پروژه، نقدینگی و ظرفیت دپوی کارگاه به دست می‌آید؛ در خرید مرحله‌ای، هر مرحله کمی پیش از شروع کارش خریده می‌شود.

خرید یکجای آهن بهتر است یا خرید مرحله‌ای؟

هیچ‌کدام همیشه بهتر نیست. خرید یکجا قیمت کل بار را ثابت می‌کند اما سرمایه را زودتر درگیر می‌کند و جای دپو می‌خواهد. خرید مرحله‌ای سرمایه را آزاد نگه می‌دارد اما بخش نخریده را در معرض تغییر قیمت می‌گذارد.

ریسک قیمت خرید آهن را چطور حساب کنیم؟

مقدار نخریده را در درصد تغییر قیمتی که می‌خواهید بسنجید ضرب کنید. مثلاً هر ۱٪ تغییر قیمت روی ۱۰۰ تن آهن نخریده برابر بهای ۱ تن است. این عدد را با هزینهٔ درگیر شدن سرمایه و دپو مقایسه کنید.

در خرید مرحله‌ای چه چیزی باید ثابت بماند؟

مشخصات کالا باید در همهٔ مرحله‌ها روشن باشد: سایز، گرید، استاندارد، کارخانه، محل تحویل و واحد فروش. مهلت اعتبار هر پیش‌فاکتور و تکلیف قیمت مرحله‌های بعد را هم پیش از پرداخت بپرسید.

منابع

  • کاتالوگ عمومی محصولات آهن آسا: واحد فروش، طول شاخه و وزن اسمی میلگرد و تیرآهن IPE — آهن آسا

نویسنده: تحریریهٔ آهن آسا